एआईको उदयसँगै बढ्दो चिन्ता : 'आफ्नै खाल्डो आफैँ खनेँजस्तो लाग्छ'

शीर्षक: एआईको छिटो प्रवेशपछि फिलिपिन्समा चिन्ता बढ्यो — कल सेन्टरको भविष्य र एकल आमाकी लिसाको पीडा मनीला — विश्वलाई 'कल सेन्टर राजधानी' भनेर चिनिने फिलिपिन्समा कृत्रिम बुद्धिमत्ताको (एआई) तीव्र विकासले आउटसोर्सिङ उद्योगमा काम गर्ने लाखौँ कर्मचारीको रोजगारीको भविष्यमा अनिश्चितता थपेको छ। उद्योगभरि रोबोट/एआई समाधानहरू अपनाउन थाल्दा परम्परागत भुक्तानी, ग्राहक सेवा र सामग्री लेखनजस्ता कामहरूमा परिवर्तन स्पष्ट हुँदै गएको छ। पछिल्ला १५ वर्षदेखि एकल आमा भएर आफ्ना दुई छोराछोरीलाई पालेर बाँचिरहेकी लिसा (नाम परिवर्तन) का लागि यो परिवर्तनले अनगिन्ती रातहरू बेचैनीमा बिताउनु परेको छ। "मैले विविध विषयमा सामग्री लेखेर, ग्राहक सेवा गरेर परिवार चलाएँ," लिसा भन्छिन्। "तर अहिले कम्पनीहरूले एआई लेखन र च्याटबोट प्रयोग गर्न थालेपछि काम घट्दै गएको छ — कहिलेकाहीँ मलाई लाग्छ, हामीले आफैँको खाल्डो भनेर आफैं खनेझैं भयो।" लिसाबाट उत्पन्न चिन्ता एकल घटना नभएर व्यापक प्रवृत्ति हो। बजारमा चाँडै प्रत्युत्तर दिन सक्ने, ठूलो मात्रामा समग्र संवाद सम्हाल्न सक्छ भन्ने एआई उपकरणले उद्योगमा लागत घटाउने र कार्यसम्पादन बढाउने वाचा गरेको छ। कम्पनीहरूले अधिक कुशल व्यवस्थापन र २४/७ सेवा प्रदान गर्ने लाभ देखाउँदै एआई सेवामा लगानी गर्दैछन्। तर यसले लाखौँ प्रशिक्षित कल सेन्टर कर्मचारी र स्वतन्त्र सामग्री लेखकहरूलाई जोखिममा पार्न सक्छ भन्ने डर बढेको छ। कम्पनीहरूको दावी र कामदारहरूको वास्तविकता बीचको दूरी बढ्दै गएको अनुभूति श्रमिकहरूको मनोबलमा पनि देखिन्छ। नाम नखुलाउन चाहने एक अनुभविज् ग्राहक-समर्थन प्रतिनिधिले भने, "हामीले जति वर्ष प्रशिक्षण लि‍यौं, सहानुभूति र जटिल समस्याहरू समाधान गर्ने क्षमता त्यो एआईले सजिलैँ नदिने हुन सक्छ। तर रोजगारीका विकल्प घट्दै गएपछि हामी पनि चिन्तित छौं।" विशेषज्ञहरू भन्छन् कि केही कामहरू पूर्ण रूपमा एआईले लिँदैनन् तर 'हाइब्रिड मोडेल' विकास हुनेछ जहाँ मानिस र एआईले सँगसँगै काम गर्नेछन्। "मेशिनहरूले उच्च आवृत्तिका, नियम-आधारित काम सजिलैँ गर्न सक्छन्; तर जटिल समस्याको समाधान, संवेदनशील वार्तालाप र रचनात्मकता जस्ता क्षेत्रमा मान्छेले अझै नेतृत्व गर्नेछन्," एक टेक्–इकोनोमिस्टले भने। तर उनले थपे कि यो परिवर्तनका लागि दीर्घकालीन नीति र प्रशिक्षण आवश्यक छ, नत्र बेरोजगारी र असमानता बढ्न सक्छ। सरकार र उद्योग संघहरूले पनि स्थिति औपचारिक रूपमा हेर्न थालेका छन्। केहि कम्पनीहरूले कर्मचारीलाई एआईसँग काम गर्न सक्ने तरिका सिकाउने तालिम कार्यक्रम आरम्भ गरेका छन् भने केहिले कम्युनिकेशन-क्षमता, ग्राहक-सम्बन्ध व्यवस्थापन र जटिल समस्या समाधानमा फोकस गर्दै पुन:प्रशिक्षण कोर्सहरू आयोजना गरेका छन्। तथापि यी प्रयासहरू पर्याप्त मात्रामा र आवश्यक गतिमा भइरहेको छैन भन्ने आलोचना सक्रिय छ। समाजशास्त्रका अध्येताहरूले भनेका छन् कि प्रविधि परिवर्तन सधैं नयाँ अवसर ल्याउँछ तर गति र नीति व्यवस्थापनले तय गर्छ को कसरी फाइदा उठाउँछ। "यदि नीति निर्माताहरूले न्यूनतम सामाजिक सुरक्षा, दिगो पुन:प्रशिक्षण र ट्रांजिशन सपोर्ट सुनिश्चित गरेनन् भने निम्न आय वर्ग र महिलाहरू सबैभन्दा बढी प्रभावमा पर्नेछन्," एक समाजशास्त्रीले बताएका छन्। लिसाका लागि विकल्पहरू सीमित देखिन्छन्। उनले केही अनलाइन कोर्सहरू गए पनि आर्थिक अभाव र औपचारिक प्रशिक्षणको पहुँच सीमितताका कारण नयाँ सीप सिक्न कठिनाइ महसूस गरिरहेकी छन्। "म आफ्नो स्किल अपडेट गर्न चाहन्छु, तर मेरो दिनचर्या र जिम्मेवारीले समय निकाल्न गाह्रो छ," उनले भनिन्। निष्कर्षमा, फिलिपिन्सको आउटसोर्सिङ उद्योग र त्यसमाथि निर्भर लाखौँ घर–परिवारका लागि अहिले निर्णायक मोड आएको छ। एआईले ल्याउने दक्षता र लागत–लाभ स्पष्ट भएपनि मानवीय र सामाजिक पहेलोलाई नजरअन्दाज गर्दै कदम चाल्ने हो भने दीर्घकालीन आर्थिक र मानवीय लागत उच्च हुन सक्छ। त्यसैले नीति निर्माताहरू, उद्योग र श्रमिक-संघहरूबीच संवाद, समन्वय र प्रभावकारी सुरक्षा जाल निर्माण गर्ने तत्काल जरूरत देखिन्छ — नत्र लिसा जस्ता धेरैका लागि भविष्य अझ अनिश्चित हुनेछ।