झापामा राष्ट्रिय परिचयपत्रमार्फत नयाँ मतदाता थप

झापामा राष्ट्रिय परिचयपत्रमार्फत नयाँ मतदाता दर्ता वृद्धिसँगै नामावली सफा गर्ने प्रयास तीव्र झापा — जिल्लामा हालै पुनः सुरु गरिएको मतदाता नामावली सङ्कलन अभियानअन्तर्गत राष्ट्रिय परिचयपत्रमार्फत नयाँ मतदाता दर्ता गर्ने दर उल्लेख्य रूपमा बढेको छ। जिल्लाका निर्वाचन तथा स्थानीय प्रशासन कार्यालयमा उपलब्ध आँकडा र अधिकारीहरूको भनाइ अनुसार गत फागुनमा सम्पन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचनपछि पुनरारम्भ गरिएको अभियानले करिब सात हजारभन्दा बढी नयाँ मतदाताको नामावलीमा थपी सकेको छ र तीमध्ये अधिकांशले राष्ट्रिय परिचयपत्र (नेशनल आइडी) पेश गरी दर्ता गराएका छन्। जिल्ला निर्वाचन कार्यालयका अधिकारीले बताउँछन् कि डिजिटल पहिचानसँग मतदाता विवरण मिलाउन सजिलो भएकाले परिचयपत्रमार्फतको दर्ता प्रक्रिया द्रुत र पारदर्शी भएको छ। "राष्ट्रिय परिचयपत्रमार्फत दर्ता गर्दा पहिचान प्रमाणीकरण सहज हुन्छ, नक्कली वा दोहोरो दर्ता घट्छ र नामावलीको गुणस्तर सुधारिन्छ," कार्यालयका एक वरिष्ठ कर्मचारीले भने। उनले थपे, "हाल सञ्चालनमा रहेका मोबाइल दर्ता शिविर र गाउँपालिका–नगरपालिकासँगको समन्वयले पनि पहुँच बढाएको छ।" स्थानीयहरूसँगका संवादमा धेरै युवा र महिलाहरूले राष्ट्रिय परिचयपत्र भएकोले दर्ता गर्न सजिलो भएको बताए। मेचे–भद्रपुरका २३ वर्षीय संजय बिकले भने, "पहिले धेरै कागजात लाग्थ्यो, तर मेरो राष्ट्रिय परिचयपत्र भएकाले एकैछिनमै नाम दर्ता भयो।" अर्की स्थानीय महिला मंजु थापा भन्छिन्, "परिचयपत्रले हाम्रा सबै विवरण एउटै फाइलमा जोडिएपछि आत्मविश्वास पनि बढ्यो।" तर प्रक्रिया पूर्णरूपमा बाधारहित भने नभएको जिल्ला निर्वाचन कार्यालयले स्वीकार गरेको छ। कन्चनझराका दुर्गम सडक र नेटवर्क समस्या आउने गाउँहरूमा परिचयपत्र ल्याउन र दर्ता गर्न कठिनाइ भइरहेका कारण अझै केही जनसंख्या नामावलीबाट बाहिर रहेको कार्यालयले जनाएको छ। साथै, ठूलो भागको नागरिक विशेष गरी वृद्धवृद्धा र अशिक्षित तहका व्यक्तिहरूले राष्ट्रिय परिचयपत्र नपाएर अथवा त्यसको प्रयोगबारे जानकारी नभएकाले नाम दर्ता गर्ने मौका गुमाउने जोखिम रहेको बताइएको छ। समाधानका लागि जिल्ला स्तरमा मोबाइल परिचयपत्र तथा मतदाता दर्ता शिविर सञ्चालन गरिँदैछ र स्थानीय तहहरूसँग सहकार्य गरी घरदैलो दर्ता कार्यक्रम पनि सञ्चालन गरिने योजना छ। योजनाअन्तर्गत विशेषगरी महिलाहरू र पछिल्लो समय पर्वतिया तथा साना बस्तीमा पुगेर जनचेतना तथा सहजीकरण प्रदान गरिनेछ। निर्वाचन क्षेत्रमा काम गर्ने सामाजिक अभियन्ताहरूले भनेका छन् कि राष्ट्रिय परिचयपत्रमार्फत मतदाता दर्ता प्रणालीले दीर्घकालीन रूपमा मतदाता सूचीको शुद्धीकरणमा मद्दत पुर्‍याउनेछ। उनीहरूको भनाइमा, "यसले मतदान प्रक्रियालाई थप पारदर्शी बनाउने र चुनावी परिचालनमा द्वेषपूर्ण गलत दाबीहरू घटाउने सम्भावना छ।" यद्यपि त्यस्तै अवस्थामा गोपनीयता र डाटा सुरक्षा सम्बन्धी मापदण्ड कडा लागू गरिनु आवश्यक रहेको पनि उनीहरूले जोड दिए। जिल्ला प्रशासन र निर्वाचन कार्यालयले आगामी समयमा परिचयपत्र वितरण र सचेतना कार्यक्रमलाई तीव्र पार्ने, र थप प्रभावित क्षेत्रहरूमा लक्षित दर्ता शिविर सञ्चालन गर्ने जनाएको छ। उनीहरू भन्छन् कि प्रदेश तथा आगामी निर्वाचनमा प्रभावकारी सहभागीता सुनिश्चित गर्न अहिलेको नामावली सङ्कलन र सुधारको काम निरन्तर गरिनेछ।