सडक सञ्जालमा जोडिँदै नार्पाभूमि, मर्स्याङ्दीमा बन्यो मोटरेवल पुल

गण्डकीमा सडक र पुलसँगै जोडियो नार्पाभूमि, स्थानीयको अपेक्षा बढ्यो पोखरा — लामो समयदेखि सडक सञ्जालबाट जुद्न बाँकी रहेको मनाङको नार्पाभूमि गाउँपालिका अब बाह्य संसारसँग स्थायी रूपमा जोडिन थालेको छ। मर्स्याङ्दी नदीमा नयाँ मोटरेबल पुल बनाइएपछि नार्पाभूमि र आसपासका क्षेत्रमा यातायात सहज भएको छ र स्थानीयले आर्थिक तथा सामाजिक क्रान्तिको अपेक्षा गरेका छन्। स्थानीय विकासका लागि निर्णयात्मक कदम गाउँपालिका केन्द्रसम्म पुग्न नसक्ने आखिरी टाढा गाउँमध्ये रहेको नार्पाभूमि विगत केही वर्षदेखि सडक विस्तार परियोजनामा समावेश गरेको थियो। यस अन्तर्गत आज सम्पन्न भएको मोटरेबल पुलले नदी पार गर्न समस्या हुने समयलाई समाप्त गरेको गाउँपालिका अनुगमन टोलीले जनाएको छ। पुलको उद्घाटनपछि पहिलोपटक गाउँ र शहरबीच भरपर्दो सवारी साधनले आवतजावत सुरु भएको छ। गाउँपालिकाका अध्यक्ष राजेन्द्र गुरुङले भने, “हाम्रो समुदायले लामो समयको पर्खाइ टारेको छ। यो पुलले स्वास्थ्य सेवा, शिक्षा र उत्पादन बजारसम्म पहुँचलाई सरल बनाउनेछ। अब बिरामी ढुवानी, विद्यार्थीको आवतजावत र तरकारी, दुधजस्ता उत्पादन लैजान सजिलो हुनेछ।” स्थानीय जीवनमा देखिएका सकारात्मक प्रभाव नार्पाभूमिका किसान शान्ता मगरले बताए, “पहिले हामीले मनास्लु बजारसम्म सामान पुर्‍याउन दिनौं-दिनहरू लाग्ने गर्थ्यो, अब बिहानै लोड गरेर साँझसम्मै विक्री गर्न मिल्छ। सब्जी र दूधमा मूल्य बढ्ने आशा छ।” ठूला घाँटीपर्दा सेवा लिन झन् सहज हुने, औषधि र आपतकालिन सहायता तुरुन्त उपलब्ध हुने स्थानीयहरूको अभिव्यक्ति छ। समस्या र चुनौतीहरू यद्यपि पुल तथा सडक बने पनि चुनौती समाप्त भएको छैन। मनसुनमा पहिरो जोखिम, सडक मर्मत र वर्षेनी बजेटको निरन्तरता, तथा पर्यावरणीय संरक्षणजस्ता विषयमा थप काम गर्नुपर्ने सचेतता सर्वसाधारण र विकासकर्मीले देखाएका छन्। एक स्थानीय शिक्षण संस्थाका शिक्षक भीमबहादुर केसीले भने, “हामीलाई सतत् मर्मतसम्भार र ट्राफिक सन्तुलनको ख्याल राख्न सरकारसँग माग हुनेछ। विकासले वातावरणमा कस्तो असर पार्छ, त्यसबारे पनि जनचेतना आवश्यक छ।” प्रदेश र स्थानीय सरकारको योजना गण्डकी प्रदेश तथा सम्बन्धित जिल्ला प्रशासन कार्यालयले जोडदार अनुगमन गर्ने र आधारभूत पूर्वाधार झन सुदृढ पार्ने योजना बनाएको एक अधिकारियोंले बताए। आगामी चरणमा सडकलाई पुरै चौडा र सबै मौसम चल्ने हिसाबले स्तरोन्नत गर्ने, पुल वरपर बलियो बाँध र ढलान गर्ने, साथै सार्वजनिक बस सेवा सुरु गर्ने योजना प्राथमिकतामा रहने उनले थपे। पर्यटन र समृद्धिको सम्भावना मनाङ क्षेत्रका हिमाली पर्यटनस्थलहरूमा पुग्न जाने मार्गमा रहेका गाउँहरूले अब पर्यटनबाट थप लाभ लिन सक्नेछन्। सरल यातायातले हिमालजात्रा, होमस्टे तथा स्थानीय हस्तकला प्रवद्र्धनमा ठुलो मद्दत पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। पर्यटन व्यवसायीहरू भन्छन् कि साना-ठूला व्यवसाय विस्तार भएर रोजगार सृजना हुने छ। समुदायको उत्सव र भावी अपेक्षा पुलको उद्घाटन र सडकको प्रयोग शुरु भएपछि स्थानीयले साँस्कृतिक कार्यक्रम र सामूहिक भोज गर्दै खुशी मनाएका छन्। तर उनीहरूको चाहना स्थायी विकास, रोजगारी र सेवामा सुधार कायम राख्ने नीति तथा आयोजानमा केन्द्रित छ। “हामीले आजको पुललाई सुरुवात मान्छौं,” नार्पाभूमिका वृद्ध राम बहादुर कार्कीले भने, “यो बाटोले हाम्रो जीवनस्तर नै बदलिदियो भने हामीले अझ बढी मेहनत गरी अगाडि बढ्नेछौं।” नयाँ सडक र पुल परियोजना ग्रामीण अर्थतन्त्र र जनजीवनमा देखिने सहज परिवर्तनको संकेत हो। अब त्यो परिवर्तनलाई दीगो र समावेशी बनाउने जिम्मेवारी सरकार, स्थानीय त संस्कृतिक संस्था र समुदाय सबैको संयुक्त पहलमा टिकी रहने स्थानीयहरूको धारणा छ।