ट्रम्पले हस्तक्षेप गरेको सात महिनापछि भेनेजुएलामा निर्वाचन गराउन अमेरिकी सिनेटरहरूको दबाब

वासिङ्टन — अमेरिकी सिनेटरहरूको दुइओटा पार्टीका सांसदहरूले भेनेजुएलामा स्वतन्त्र र निष्पक्ष निर्वाचन आयोजना गर्न तत्काल पहल गर्न राष्ट्रपतीय प्रशासन र बाह्य नीतिका निकायहरूलाई दबाब दिएका छन्। उनीहरूले यो माग त्यतिखेर उठाएका हुन् जब संयुक्त राज्यले आठ/सात महिनाअघि भेनेजुएलाको राजनीतिक संकटमा सक्रिय भूमिका खेलेको थियो र त्यसपछिका समयहरूमा देशको अन्तरिम राजनीतिक व्यवस्थामा उल्लेखनीय फेरबदल आएको छ। बिपक्षी र सरकारका सांसदहरू मिलेर तयार पारिएको एक संकल्प तथा दबाब अभियानले भेनेजुएलामा चुनावी प्रक्रियालाई समर्थन गर्न कूटनीतिक, आर्थिक तथा प्राविधिक सहायता उपलब्ध गराउनुपर्ने जोड दिएको छ। उनीहरूका अनुसार निष्पक्ष पर्यवेक्षण सुनिश्चित गर्न संयुक्त राष्ट्र, क्षेत्रीय संगठनहरू र स्वतन्त्र अनुगमनकर्ताहरूलाई सक्रिय रूपमा समावेश गर्न आवश्यक छ। यसैगरी बृहत र पारदर्शी मतदाता सूचि बनाउने, स्वतन्त्र सञ्चार माध्यमहरूको पहुँच सुनिश्चित गर्ने र राजनीतिक चरमपन्थी हिंसा तथा धम्की रोक्ने उपायहरू अवलम्बन गर्नुपर्ने पनि उनीहरूले बताएका छन्। सिनेटरहरूको समूहले संकल्पमा भनिएको छ कि संकटको समाधान चुनावमार्फत मात्र सम्भव छ र अन्तरिम व्यवस्थाहरूले दीर्घकालीन स्थिरता ल्याउन सक्दिन। त्यसैले निर्वाचनको मिति निर्धारण, निर्वाचन आयोगको स्वतन्त्रता र निर्वाचन पहिचान प्रक्रियामा विश्वसनीयता बहाल गरिनुपर्छ। साथै आवश्यक परेमा संयुक्त राज्यले वैकल्पिक आर्थिक दबाब र सुविधा दुवै प्रयोग गरी सकारात्मक उत्प्रेरणा दिने तयारीमा पनि रहेको जनाइएको छ। यस दबाबको बाबजूद भेनेजुएलाको वर्तमान प्रशासनले विदेशी हस्तक्षेपलाई अस्वीकार गर्दै आफ्नो आन्तरिक मामिलामा बाहिरबाट निर्देशको विरोध गर्दै आएको छ। सरकारी प्रवक्ताहरूले देशभित्रका राजनीतिक मुद्दाहरू राष्ट्रिय एवम् संवैधानिक मार्गद्वारा समाधान गर्नुपर्ने र बाह्य दबाबले समस्या जटिल हुने दाबी गरेका छन्। विपक्षी नेताहरू भने सिनेटरहरूको कदमलाई स्वागत गर्दै तीहरूले सुनिश्चित गरिदिनुपर्ने स्पष्ट मापदण्ड र समयसीमाको माग गरेका छन्। अन्य अन्तर्राष्ट्रिय निकाय र केही लैटिन अमेरिकी देशहरूले पनि शान्तिपूर्ण वार्ताका माध्यमबाट समस्याको राजनीतिक समाधान खोज्न जोड दिन थालेका छन्। मानवतावादी अवस्थाबारे चिन्ता बढिरहेका बेला दूतावासीय, आर्थिक र मानवीय सहयोगका विभिन्न पहलहरूमाथि ध्यान केन्द्रित हुन लागेको छ। प्रवासी र शरणार्थी समस्या क्षेत्रीय स्तरमा पनि महत्वपूर्ण चुनौतीको रूपमा देखिएको छ र यसले छिमेकी राष्ट्रहरूको हितमा पनि प्रभाव पारिरहेको छ। कुनै ठोस मस्यौदा वा तालिका अझै सार्वजनिक गरिएको छैन र सिनेटरहरूको प्रस्तावले कति छिटो नीतिगत असर पार्छ भन्ने स्पष्ट छैन। तर बाइपार्टिसन एकजुटताले अमेरिकाको कूटनीतिमा नयाँ दबाब निर्माण गरेको देखिन्छ र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा पनि भेनेजुएलाका लागि नयाँ बातचीतको बाटो खोल्न सक्छ भन्ने अपेक्षा गरिएको छ। राजनीतिक विश्लेषकहरू भन्छन् कि आगामी हप्ताहरूमा द्विपक्षीय तथा बहुपक्षीय संयन्त्रमार्फत थप परामर्श र सम्भावित मध्यस्थता प्रयासहरू देखिन सक्छन्।