भोटेकोशी बाढी : डीएनए परीक्षणबाट पहिचानको आशमा आफन्त

भोटेकोशी बाढी पीडितहरुको DNA नमूना केन्द्रित पहिचानमा आशा चितवन, भरतपुर–१०: नेपालमा हालसम्मकै ठूलो बाढी प्रकोपको impact भोगेका परिवारहरूका लागि आफूले हराएको आफन्तलाई पत्ता लगाउन DNA परीक्षणमा आधारित पहिचान प्रक्रियाको नयाँ ओरालो शुरु भएको छ। रसुवा जिल्लाको भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीपछि सम्पर्कविहीन भएका परिवारहरूले आफन्तको पहिचान गर्ने आशाका साथ चितवनमा रहेको चितवन उद्योग सङ्घ परिसरमा मंगलवारदेखि DNA नमूनासँग पहिचान सम्बन्धी कार्यक्रम सञ्चालन भइरहेको बताए। कार्यक्रमले स्थानीय प्रशासन, प्रहरी र सम्बन्धित फोरेंसिक सेवा केन्द्रसँग समन्वयमा काम गरिरहेको छ। अनुसन्धान अधिकारीहरूले भने, नदीमा उद्धार र राहतका साथसाथै पहिचानका लागि DNA नमूना संकलन गर्ने प्रक्रिया आजदेखि शुरु गरिएको हो। प्रभावित परिवारहरूले आफ्ना सन्तान वा आफन्तको फोटो, दैनिक जीवनका सामान, र सम्बन्धित प्रमाणहरू साथ ल्याएर नमूना दर्ता गराइरहेका छन्। नमूना भने राम्रोसँग सुरक्षित राखेर मिलान गर्ने प्रक्रिया अघि बढाइने छ। स्थानीयहरूले यसलाई ठूलो आशाको चिन्हual भन्दै उल्लेख गरे: “हाम्रो मोधोमा एकातर्फ बाँचिरहे पनि हाम्रो छोरा कहाँ छ भनेर थाहा हुँदैनथ्यो। यदि DNA मिलानले आफूलाई चिन्दा हामी उद्धारकर्मीहरूलाई पनि भेट्ने मौका पाउनेछौं। यो प्रयासले हाम्रो मनलाई केही शान्ति दिलाउनेछ।” केही परिवारहरूले भने, पहिले नै खोजीमा थाकेका महसुस गर्दा पनि भेटघाट, अन्तिम संस्कार वा शवको पहिचानमा यो नयाँ मार्गले उनीहरूको परिवारलाई केही उचित निष्कर्षसम्म पुग्न मद्दत गर्ने विश्वास व्यक्त गरे। कार्यक्रममा भाग लिएका जिल्ला प्रशासन कार्यालयका अधिकारीहरूले भने, “सम्पर्कविहीन भएका व्यक्तिहरूको पहिचानमा DNA प्रोफाइलिङ ठूलो भूमिका खेल्छ। हामीले चाहेको परिणाम जल्दै नआए पनि, समुद्घाटनले परिवारहरूलाई एक नवीन मार्ग देखाएको छ।” प्रहरीले पनि भने, बाढीबाट प्रभावित क्षेत्रहरूमा भेटिएका अवशेषहरूलाई मिलाउन DNA मिलान आवश्यक पर्ने बताउँदै, मिलान प्रक्रिया अघि बढाउन आवश्यक तयारीहरू पूरा गरिएको जानकारी दिए। DNA नमूना संकलनमा संलग्न फोरेंसिक विशेषज्ञहरूले भने, “DNA नमूना मिलानमा केही दिनदेखि केही हप्तासम्म समय लाग्न सक्छ, स्रोत नमूनाको अवस्था, दूरी, र मिलान हुने प्रमाणहरूको गुणस्तरमा निर्भर हुन्छ।” नमूना संकलनमा সামाग्री: cheek swab चिह्नित नमूना, जसमाथि नमूना सुरक्षित रूपमा पर्सिलाईन्ट गरिएको छ र गोपनीयतामा राखिनेछ। मिलान पूरा भएपछि परिवारलाई सार्वजनिक सूचनामा बताइने र आवश्यक कानुनी प्रक्रियाहरू सुरु गरिने अधिकारीहरूले स्पष्ट pए। कार्यक्रमले चितवन उद्योग सङ्घ परिसरमा एक सातादेखि चल्ने आन्तरिक टीम तथा स्थानीय समाजसेवीहरूलाई समेत एकत्रित गरेको छ। राहत कार्य, मानसिक समर्थन, तथा चिन्ता-समस्या समाधानका लागि परामर्श पाटीहरू पनि सञ्चालनमा राखिएको छ। exhaustible ढंगले उनीहरूले जनही योगदान गरिरहेका छन्—खानेकुरा, विद्यार्थीसम्म, र स्वास्थ्य सेवाहरूलाई पनि समावेश गरिएको छ। यस अभियानले जिल्ला र आसपासका समुदायमा पहिचानको नयाँ संभावना सिर्जना गरेको छ। बाढीबाट प्रभावित क्षेत्रमा रहेका हजारौं परिवारहरूले यो कार्यक्रमले आफन्तको पहिचानमा केही स्पष्टता पाउने आशा राखेका छन्। अधिकारीहरूले भने, “जबसम्म मिलान नआइन्, प्रक्रिया खुला र पारदर्शी रूपमा अगाडि बढाइनेछ; परिवारहरूलाई यसको प्रत्येक चरणमा सूचित गरिनेछ।” अगाडि के हुनेछ भने, मिलान भएपछि मात्र शवको औपचारिक पहिचान, अन्तिम संस्कार, र परिवारसँग पुनःसंयोजनका लागि आवश्यक प्रशासनिक क्रिया हुनेछन्। यस बैकल्पिक मार्गले हराइएका परिवारहरूलाई केही समयका लागि आफ्नो पीडामा लागेको लाग्ने आशा बलियो पक्की बनाइरहेको छ। धेरै परिवारहरू अझै पनि शोकमा छन्, तर यो DNA-आधारित पहिचान अभियानले उनीहरूलाई अन्ततः केही ठोस उत्तर दिने सम्भावना खोलेको छ। यसको सफलतालाई नियाल्दै स्थानीय प्रशासन र सहयोगी सङ्घ-संगठनहरूले भावी दिनहरूमा यस्तो प्रकारका पहिचान–सम्बन्धी कार्यक्रमलाई अझ प्रभावकारी, पारदर्शी र छिटो बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।