देशैभरका नदीमा जलसतह बढ्ने पूर्वानुमान, रसुवा र नुवाकोटमा बाढीको जोखिम कायमै

शीर्षक: देशभर नदीहरूमा जलस्तर बढ्ने पूर्वानुमान—रसुवा र नुवाकोटमा बाढी जोखिम अत्यधिक, सतर्कता जारी काठमाडौँ, बिहीबार — जल तथा मौसम विज्ञान विभाग (बाढी पूर्वानुमान महाशाखा)ले आज बिहान जारी गरेको सूचना अनुसार देशभरिका प्रमुख तथा साना नदीहरूमा पानीको बहाव र जलस्तरमा उछाल आउने प्रभाव देखिएको छ। आगामी तीन दिनसम्म नदीहरूको सतह उच्च रहने सम्भावना रहेकाले नागरिक, स्थानीय प्रशासन, र व्यवसायिक क्षेत्रमा विशेष सतर्कता अपनाउन विभागले आग्रह गरेको छ। महाशाखाको बाढी पूर्वानुमान बुलेटिनमा भनिएको छ कि मौसमी परिस्थिति परिवर्तन भइरहेको कारण देशभरका अधिकांश नदीमा जलस्तर वृद्धि हुन सक्छ। पहाडी र उन्नत हिमाली हिस्सामा वर्षाको मात्रा बढ्नाका कारण जलप्रवाह तीव्र हुने र केही नदीमा उफानहरूसँगै बाढीको जोखिम थप उचाइमा पुग्ने सम्भावना रहेको छ। विशेषगरी रसुवा र नुवाकोट जिल्लामा हालसम्मको चेतावनीका अनुसार बाढी जोखिम उच्च कायम रहने शीर्षक गरिएको छ। बुलेटिनमा थप भनिएको छ कि आजबाट तीन दिनसम्म निरन्तर वर्षा पर्ने वा वर्षा भइरहेको अवस्थामा नदीहरूको बहावमा अधिकतम वृद्धि हुन सक्छ। साथै upstream जलाशयहरूमा पानीको मात्रा बाँकी रहेको कारण केही ठाउँमा जलस्तर अचानक बढ्ने जोखिम पनि रहेको छ। यस्ता परिस्थितिमा नदी किनार, खोलानाल, ढुंगा खसेको र अस्थिर तटीय क्षेत्रमा सुरक्षा कार्यवाहिको महत्त्वपूर्ण आकलन भइरहेको छ। बाढी पूर्वानुमान महाशाखाले सार्वजनिक सभा, गाउँपालिका, र नगरपालिकाहरूलाई विशेष सुरक्षा उपायहरू अपनाउन भनेका छन्। जिल्ला स्तरमा डिजास्टर रिस्क न्यूनीकरण समितिहरूलाई सक्रिय राखेर खतरा क्षेत्रहरूमा टोली परिचालन, सँचालन, र राहत तयारीलाई तेज गराइनेछ। राजधानी क्षेत्रका सडक, पुल, र जलाशयसँग सम्बन्धित संरचनाहरूमा पनि निरीक्षण बलियो पार्न निर्देशन दिइएको छ। यस अवस्थामा जोखिमयुक्त क्षेत्रहरूमा रहेका समुदायहरूलाई तत्कालका लागि केही महत्वपूर्ण सुरक्षा सल्लाहहरू प्रदान गरिएको छ: - नदी किनार, डुबाउने क्षेत्र, र बगर/खोला आसपासका गाउँमा छिटो-जसिलो पुश्तपुष्टि नगर्नुहोस्; पानी आएको स्थान नजिक पार्नुपर्ने काम नमिलेर छिटो असुरक्षित हुने सम्भावना हुनेछ। - घरभित्रै रहने भएमा कम ऊँचाईमा रहेका फाराम, कृषि–जलाशय, र बांध संरचनालाई सुरक्षा उपाय अपनाउनुहोस्; विद्युत सर्किटहरू बन्द गर्नुहोस् र इलेक्ट्रोनिक उपकरणहरू सुरक्षित स्थानमा सार्नुहोस्। - नदी किनारको जमिनमा रहेका मानिसहरूले चाँडै सुरक्षित स्थानमा जग्गा फालेका घरहरूमा प्रवेश गर्नुपर्छ। बाढीको अवस्थामा नदी प्रवाह अचानक परिवर्तन हुन सक्छ; अति नजिक नजानुहोस्। - सडक यातायातमा असर पर्ने सम्भावना रहेको कारण यात्रा गर्दा स्थानीय प्रशासनले उपलब्ध सूचना र ताजा बुलेटिन अनुसार योजना बनाउनुहोस्; आवश्यक परे वैकल्पिक मार्ग अपनाउन तयार रहनुहोस्। - कृषिमा निर्भर किसानहरूले आफ्नो बिपतपूर्व तयारी फाइलमा जलस्तर उकालो हुँदा खेत/बारीमा पर्ने सम्भावित क्षति कम गर्ने उपाय लागू गर्नुहोस् — बाँझो खेतहरूमा सुरक्षा सार्ने, बीउ र कीटनाशक सुरक्षित स्थानमा राख्ने आदि। विभागले यो स्थितिमा तात्कलीक गतिशीलता कायम राख्दै थप बुलेटिन जारी गर्ने जनाएको छ। ड्यूटीमा रहेका आपातकालीन टोलीहरू, स्थानीय प्रशासन, प्रहरी, दमकल, र राहत सङगठनहरूलाई आवश्यक कदम चिल्लो पार्नुका लागि अग्रसर गरिएको छ। नदी किनारमा रहेका विद्यालयहरू, स्वास्थ्यचौकीहरू, तथा सुरक्षित आश्रय स्थलहरूमा उपलब्धताको निरीक्षण र तयारी पनि निरन्तर भइरहेकाछन्। विशेषतः रसुवा र नुवाकोट जस्ता पहाडी जिल्लामा बाढीको जोखिम अझै पनि कायम रहेको कारण ती क्षेत्रमा रहेका नागरिकहरूलाई थप सचेत रहन भनिएको छ। बग्ने पानीले सडक, पुल, कृषियन्त्री, तथा पानी निकासी प्रणालीमा असर पार्न सक्छ, जसले यातायात व्यवस्था र दैनिक गतिविधिमा बाधा पुर्याउन सक्छ। जिल्ला प्रशासनिक कार्यालयहरूले स्थानीय जनतासँग समन्वय गरी आवश्यक सूचना वितरण, खाद्य र आवास सुरक्षा, र स्वास्थ्य सेवाहरूलाई पनि सुनिश्चित गर्ने योजना भर्ने बताए। अधिकारिक स्रोतहरूका अनुसार मौसममा केही दिन थप वर्षा हुने सम्भावना रहेको कारण سایदुख, चिकित्सीय सहयोग, र गाउँ–नगरहरूमा सञ्चारको आवश्यकीयता अझ बढी हुनेछ। संक्रमणकालीन वर्षाले नदी किनारमा रहेका घनीस्थली समुदायहरूलाई विशेष खतरा निम्त्याउन सक्छ, त्यसैले आश्रय, स्वच्छ जल, र स्वास्थ्य सतर्कता अपरिहार्य रहेको छ। यो घटनाक्रम बारे विभागले अग्रीम सूचना जारी गर्दै, नदीहरूको हालस्थिति, वर्षामा हुने विविध प्रभावहरू, र आवश्यक सुरक्षा उपायहरू बारे अपडेट गर्नेछन्। नागरिकहरूले स्थानीय प्रशासनको निर्देशन अनुसार हिम्मत सहित सावधानी एवं सूचनाको पालना गर्नुपर्ने छ। जातीय, भाषिक, वा समुदाय-आधारित विवरण भिन्न भए पनि सबै नेपाली नागरिकहरूलाई यी खतरा अवस्थाहरूमा एकजुट भएर सतर्क रहन encouragement गरिएको छ। प्राकृतिक विपद्ना विरुद्धको अग्रिम तयारीमा सहभागी हुन, सबैले आ–आफ्नो ठाउँमा सुरक्षित रहन र आवश्यक समयमै सहायता माग्न आग्रह गरिएको छ। धार्मिक, सामुदायिक, वा निजी संस्थाहरूले पनि आफ्नो क्षेत्रमा रहेको जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै राहत सामग्री, आश्रय, र आपतकालीन सहायता उपलब्ध गराउन तयार छन्। विभागले आगामी २४–४८ घण्टामा परिस्थितिको नवीकरण गर्न थाल्ने बताएको छ, नयाँ बुलेटिन र जनचेतना कार्यक्रमहरू सचेत नागरिकहरूलाई समयमा उपलब्ध गराइनेछन्। समाचार स्रोत अनुसार हालसम्म रसुवा र नुवाकोटमा बाढी जोखिम उच्च रहेको भएपनि संरक्षणको लागि कदम चालिँदैछ र तीन दिन भित्र स्थिति अझ स्पष्ट हुने अपेक्षा गरिएको छ। नागरिकहरूले मौसम विभागको आधिकारिक सन्देशहरू, क्षेत्रीय प्रशासनका सूचना बुकहरू, र स्थानीय सञ्चारमाध्यम द्वारा उपलब्ध गराइएका अपडेटमात्रमा भर पर्नुहोस् र किसी पनि अज्ञात सूचना र अफवाहबाट बच्न आग्रह गरिएको छ।