मुख्यमन्त्रीको सचिवालयबाटै भ्रम फैलाउने भिडियो पोस्ट, अनाहकमा दुई युवा थुनामा !

शीर्षक: भ्रम फैलाउने भिडियो मुख्यमन्त्री सचिवालयबाटै सुरु, विराटनगरमा दुई युवक अनावश्यक थुनामा विराटनगर– कोशी प्रदेशका मुख्यमन्त्री हिक्मतकुमार कार्कीको सचिवालयबाटै धमाकेदार एउटा भिडियो सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भएपछि क्षेत्रीय प्रशासन र प्रहरीले तत्परता देखाएको छ। भिडियोमा महेन्द्र चोकमाディースङ्घर्ष वा दुर्व्यवहार भएको दाबी गरिएको भए पनि त्यसको वास्तविकता अहिले पनि स्पष्ट हुन बाँकी छ। केही समयअघि सार्वजनिक गरिएको उक्त भिडियो आफैंमा भ्रामक सूचना भएको भन्दै uploader-ले अहिले भिडियो हटाएको बताइएको छ भने आयोजकले यसको प्रचारबाट हुने गलतफहमीप्रति गम्भीर सचेतना आवश्यक भएको बताइएको छ। समाचारका अनुसार गत बुधबार दिउँसो विराटनगरको महेन्द्र चोकमा युवक-युवतिहरूबीच भएको घटनाको बारेमा मुख्यमन्त्री कार्कीको सचिवालयमा कार्यरत कम्प्युटर अपरेटर उमेश गजुरेलले एउटा भिडियो पोस्ट गरे। उनले भिडियोमा महत्त्वपूर्ण बयान दिने क्रममा युवतीहरूमाथि दुर्व्यवहार भएको जनाएको भए पनि केही घण्टाभित्रै उक्त भिडियो हटाउने बताइएको छ। भिडियो हटाइएसँगै यस विषयलाई लिएर सामाजिक सञ्जालमा भएको भ्रम र गलतफहमी नियन्त्रणमा ल्याउने प्रयास सरकारले चलाएको छ। उच्चस्तरीय स्रोतहरूले बताए अनुसार भिडियो फुटेज सार्वजनिक भएपछि क्षेत्रीय प्रहरीले घटनाको वास्तविकतासँग सम्बन्धित थप अनुसन्धान सुरू गरेको थियो। प्रारम्भिक चरणमा दुई युवकलाई पक्राउ करार्दै अनावश्यक थुनामा राखिएको बताइए पनि, पछि आवश्यक छानबिनपछि तिनीहरूको संलग्नता देखिएन भनेर प्रहरीले स्पष्ट गरेको छ। प्रहरीले आगामी दिनमा पनि गलत सूचना फैलाउने व्यक्ति, समूह वा सम्बन्धित अधिकारीविरुद्ध कानूनी कारबाहीका कदमहरू चाल्नु पर्ने बताएको छ। प्रहरी प्रवक्ताले भने, “फर्जी या भ्रामक भिडियोहरूले सामाजिक सद्भावमा टकराव र तनाव ल्याउँछन्, जसले नागरिकहरूको सुरक्षा र विश्वसनीयताको क्षति गर्दछ। חוקअनुसार यसको प्रचार वा प्रचारकलाई कडा कारबाही हुनेछ।” उनले थप्यास भने, “यस प्रकारका घटना दोहोरिएमा संवैधानिक व्यवस्था, सञ्चार नीति र कानून अनुसार उचित अनुसन्धान गरिनु पर्नेछ।” कथा बिग्रिएको मुख्य कारण के थियो भने, एक व्यक्ति द्वारा सार्वजनिक स्थानमा भएको घटनालाई गलत ढंगले प्रस्तुत गर्दै सामाजिक सञ्जालमा भाइरल बनाउनु हो। स्थानीय लोकतान्त्रिक प्रक्रियामा यसले नागरिकहरुलाई डर खेलाउने, समुदायमा असुरक्षित महसुस गराउने र सत्यलाई विकृत गर्ने जोखिम राख्छ भन्नेमा सञ्चारकर्मीहरू तथा Civil Society समूहहरूले गम्भीर चासो व्यक्त गरेका छन्। मुख्यमन्त्रीको सचिवालयले यस प्रकारका गतिविधिहरूलाई पूर्णरूपमा अस्वीकार गरेको छ। सचिवालयका एक वरिष्ठ अधिकारीले भने, “यस्तो भिडियो वा दाबीहरूले सरकारी इमान्दारीता र संस्था प्रति विश्वास भत्काउँछन्। सचिवालयले यसको जिम्मेवार व्यक्ति/पात्र विरुद्ध आवश्यक कानूनी प्रक्रिया सुरु गर्न सम्बन्धित विभागलाई निर्देशन दिएको छ।” यस घटनाले सचिवालयभित्र काम गर्ने कर्मचारीहरुको आचरण र सञ्चार-नीतिको सुरक्षा मात्रा स्पष्ट रूपमा पुनरावलोकन गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याएको छ। घटकहरूका अनुसार यो घटनाले डिजिटल सूचना सुरक्षा, मीडिया साक्षरता र सार्वजनिक सेवामा सार्वजनिक विश्वास कसरी असर पार्न सक्छ भन्ने बहस अझ तीव्र बनाएको छ। अधिकारकर्मीहरू, सञ्चारकर्मीहरू र शिक्षक-विद्यार्थी समूहहरूले भने, साइबर सुरक्षा तथा मिडिया मिनिङ्ग्लेसन सुधारका कार्यक्रमहरू urgently आवश्यक रहेको बतTreat गरेका छन्। “भ्रम फैलाउने यस्ता कार्यले केवल एक व्यक्ति/समाज होइन, सम्पूर्ण लोकतन्त्रलाई नै चोट पुर्‍याउँछन्,” एक स्थानीय पत्रकार संघका सदस्यले भने। आफ्नो प्रतिक्रिया व्यक्त गर्दै निर्वाचन क्षेत्रीय प्रशासनले घटनाको सत्यतथ्य पत्ता लगाउन र दोषीलाई कानूनी दायरा भित्र ल्याउन निरन्तर प्रयास गर्ने जनाएको छ। सरकारी प्रवक्ताहरूले नागरिकहरूलाई पनि सावधानी अपनाउने, आधिकारिक सूचना मात्र विश्वास गर्ने र अज्ञात स्रोतबाट आएको भिडियो वा दाबीलाई तुरुन्तै सेयर न गर्न अनुरोध गरेका छन्। साथै, यस प्रकारको घटना पुनः घट्न नदिन सरकार तथा प्रहरी संयुक्त रुपमा मिडिया-एथिक्स, सूचना सुरक्षा र डिजिटल साक्षरता सम्बन्धी प्रशिक्षण कार्यक्रमहरू सुदृढ़ बनाउने घोषणा गरेको छ। अहिले सम्म भएको घटनाक्रमलाई राख्दै क्षेत्रीय निकायहरूले भोलिका दिनहरूमा थप स्पष्टताको अपेक्षा गरेका छन्। भिडियो पोस्ट गर्ने व्यक्ति र त्यसले सिर्जना गरेको भ्रमसँग सम्बन्धित अनुसन्धान अझै चलिरहेको छ, साथै दुई youths-को अनावश्यक थुनामा परेका अवस्थामा उनीहरूको स्थिति र कानूनी प्रोसीजर के הייתה भन्ने विषयमा पनि थप जानकारी सार्वजनिक हुने बताइएको छ। स्थानीय जनतामा भने यो घटना शिक्षा-प्रशिक्षण र समाजिक उत्तरदायित्वमा एक नाटकको रुपमा उभिएको छ— किनकि सूचना प्रवाह कसरी प्रभाव पार्छ र कसरी सावधानी अपनाउनुपर्छ, यसको अभ्यास अब सबैभन्दा ठूलो विषय बन्यो।