भारतबाट उद्धार गरिएका १० नेपाली बालबालिकालाई लगाइयो आफन्तको जिम्मा

भारतबाट उद्धार गरिएका १५ नेपाली बालबालिका: १० जनालाई बुटवलमा आफन्तको जिम्मा बुटवल, २०७९ पुस २—भारतका विभिन्न स्थानहरूबाट उद्धार गरी भैरहवामा ल्याइएका १५ नेपाली बालबालिका तथा किशोरकिशोरीहरूलाई आज यहाँका अधिकारीहरूले आफन्तको जिम्मा लगाएका छन्। सो गतिविधि नेपालको बालबालिका संरक्षण तथा मानव अधिकारलगायत विभागहरुको समन्वयमा सम्पन्न भएको हो। दुई नेपाली शहर बुटवल र भैरहवाका बीचमा भइरहेको व्यवस्थापनपछि १० बालबालिकाको जिम्मा आफन्तलाई बुझाइएको छ भने बाँकी पाँचजनाको अभिभावकत्व प्रक्रिया जारी रहेको जानकारी दिइएको छ। पहिले चरणमा उद्धार गरिएको बालबालिकालाई भैरहवामा सुरक्षा र आवश्यक स्वास्थ्य चेकअपका लागि राखिएको थियो। त्यसपछि स्थानीय प्रशासन, बालबालिका संरक्षण समिति, र सम्बन्धित नभए प्रहरी बलको निगरानीमा घटनालाई संरक्षणीय दृष्टिले अगाडि बढाउन थालिएको थियो। सामाजिक मन्त्रालय र महिला, बालबालिका तथा समाजकल्याण विभागले संयुक्त रुपमा सम्पादन गरेको प्रक्रियामा आज १० बालबालिकालाई बुटवलस्थित आफन्तको जिम्मामा हस्तान्तरण गरियो। अधिकारीहरूले बताउनुभयो—“यी बालबालिकाहरूलाई सुरक्षित र संरक्षित वातावरणमा राख्न प्राथमिकता दिइएको थियो। प्रमाणिकता, परिवारसँग मिलान, स्वास्थ्य परीक्षण, र शिक्षण–पालन सम्बन्धी आवश्यक व्यवस्थापन पूरा गरेपछि मात्र आफन्तलाई जिम्मा लगाउन निर्णय गरिएको हो।” साथै प्रहरीले भारत र नेपालबीचको समन्वयलाई आवश्यक रूपमा laud गरेको छ। बालबालिकाको age समूह ६ देखि १६ वर्षका बीचका छन् भने अधिकांश बच्चाहरू किशोरावस्थामा रहेका छन्। केही बालबालिका दुई–तीन भाइबहिनी पनि एकै परिवारका सदस्य हुन्, जसले परिवार पुनःसंरचनालाई बढी महत्त्वपूर्ण बनाएको छ। आजको हस्तान्तरण नेपालका विभिन्न जिल्ला सम्बन्धी कार्यालयहरूको जाँच—सत्यापन, परिवारसँगको भेटघाट, र अभिभावकत्वमा राख्ने अनुमति पत्रमा हस्ताक्षरहरूको प्रक्रिया पूरा भएपछि भएको हो। बाँकी पाँच बालबालिकाको अभिभावकत्व प्रक्रियालाई अझ अन्तिम रूप दिन घटनास्थलमा रहने टोलीहरूले आवश्यक प्रमाणपत्रहरू संकलन गरिरहेको बताइएको छ। यी बच्चाहरूका लागि न्यायालयीय निर्णय, सुरक्षा योजना, र स्थायी आवास योजनाको तयारी चालू रहेको छ। अर्को चरणमा उनीहरूलाई पनि परिवारसँग पुनः जोड्ने प्रयास जारी रहनेछ। दिल्ली स्थित एक मानवीय अधिकार समूहले यस उद्धार–रिहाइ प्रक्रियालाई प्रोत्साहनयोग्य कदम बताउँदै सहयोगी भूमिका निर्वाह गरेको बताइएको छ। समूहका प्रतिनिधिहरूले भन्नुभयो—“जिल्ला प्रशासनिक कार्यालय, बालबालिका संरक्षण समितिहरू, र अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगले नै यस्तो सफल राहत-कार्य सम्भव भएको छ। बच्चाहरूलाई सुरक्षित वातावरणमा राख्नु हाम्रो साझा दायित्व हो।” समूहले भविष्यमा पनि सुरक्षित र पुनःस्थापना सुनिश्चित गर्न निरन्तर सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ। स्थानीय प्रशासनले भने यात्राका क्रममा बालबालिकाहरूलाई स्वास्थ्य र शिक्षा निरन्तरता सुनिश्चित गर्न आवश्यक कदम चालिने जनाएको छ। शिकारी वा दुर्व्यवहारबाट बचाउनका लागि बालबालिकाको चिकित्सा चेकअप, मनोसामाजिक सहयोग, र विद्यालय प्रवेश प्रक्रिया पनि द्रुत रूपमा अघि बढाउने योजना तयार गरिएको छ। अभिभावकत्वमा आउने परिवारहरूले पनि नियमित निगरानीमा रहिसकेका छन् र आवश्यक राहत तथा परामर्श सेवा प्राप्त गर्दै आएका छन्। यस घटनाले नेपाल–भारत सीमा नजिकका समुदायहरूमा बालबालिका संरक्षणमा गरिएको समन्वय र संरचनात्मक प्रवर्तनमा गरेको महत्त्वपूर्ण सफलता दर्शाएको छ। प्रशासनिक अधिकारीहरूले बताए—“यस्ता उद्धारकार्यहरूले बालबालिकाका उज्वल भविष्यका लागि प्रेरणा दिन्छन् र अवैध आचरण विरुद्ध समुदायभित्र सचेतना जगाउँछन्।” अब बुटवलका परिवारहरूमा रहेको नयाँ सुरुवाती हरेक दिन बालबालिकाहरूका लागि समर्थन, शिक्षा, स्वास्थ्य, र सुरक्षित वातावरण सुनिश्चित गर्ने प्रतिबद्धता थप बलियो हुने अपेक्षा गरिएको छ।