चेपाङ समुदायको न्वागी पर्व मनाइँदै

चेपाङ समुदायको न्वागी पर्व मकवानपुरमा उल्लासपूर्ण रूपमा मनाइयो मकवानपुरको राक्सिराङ गाउँपालिकामा चेपाङ समुदायको प्रमुख सांस्कृतिक पर्व न्वागी (छोनाम) आजकलको जस्तै उत्साह र गुरुङ–जोरका साथ सम्पन्न भयो। यो पर्व नयाँ अन्नबालीको स्वागतसँग जोडिएको एक गहिरो धार्मिक–सांस्कृतिक परम्परा हो र हरेक वर्ष harvest season को सुरुमा स्थानीय समुदायले परम्परागत विधि–विधान अनुसार सम्पन्न गर्दै आएका छन्। बिहानैदेखि गाउँका बासिन्दा न्वागीका लागि आरम्भिक पूजा–अर्चना गर्नका लागि विविध गाउँघरमा जम्मा भएपछि सबैभन्दा पहिलो अन्नबाली तथा फलफूललाई पितृ र पृथ्वी देवीलाई श्रद्धाञ्जलि दिएर चढाइए। परम्परानुसार पहिले आकाशतर्फ नभएर पूजाको क्रममा भूमिपृथा, बुबाको आशीर्वादप्राप्ति र घरायसी परिवार–समुदायका शुभकामनाका साथ नयाँ अन्नलाई चढाउने वैदिक–रितिका मान्यता लागू भयो। कार्यक्रम प्रमुख संयोजक समूहका एक सदस्यले भने, “न्वागी हाम्रो मौलिक संस्कृति, परम्परा र जीवनशैलीसँग गहिरो रूपमा जोडिएको पर्व हो। यसमार्फत नयाँ अन्नबालीलाई किनारामा राखेर पहिचान र अस्तित्वलाई सुरक्षित राख्ने माध्यम खोजिन्छ।” उनका अनुसार यो पर्वले स्थानीय कृषि परम्परालाई सम्मान गर्न मात्र होइन, युवालाई आफ्नो भाषालिगि र सांस्कृतिक मूल्यहरूसँग जोड्ने काम पनि गर्छ। गाउँपालिकाका स्थानीय जनप्रतिनिधि र सामाजिक विकास समितिका सदस्यहरूले पनि यस वर्षको न्वागीमा समुदायले मिलिजुली रुपमा एक-अर्कालाई साथ दिएर उत्सवलाई सफल बनाएको भन्दै प्रशंसा गरे। उनका अनुसार यस्तो किसिमका परम्परागत उत्सवहरूले ग्रामीण अर्थव्यवस्थामा एकता, सामाजिक सम्बद्धता र आपसी सहयोगलाई मजबुत बनाउँछन्। न्वागीको समारोहमा गाउँका पुरुष–महिला, युवा र बालबच्चाहरु सहभागिता संदेशन गर्दै परम्परागत गीत–नृत्यहरू पनि प्रस्तुत भए। मौलिक नृत्य, साङ्गीतिक प्रस्तुति, र परम्परागत पोशाकमा सजिएर आएका टोलीहरूले आ–आफ्नो सांस्कृतिक धरोहरलाई उजागर गरे। केही स्थानीयहरूले भने, “न्वागी हाम्रो पहिचान हो—हामीले हाम्रो अन्नको पहिलो उपजलाई आफन्तहरू र पृथ्वीलाई चढाएर सम्मान दिन्छौँ।” चर्चित तथ्यका अनुसार न्वागी पर्वले चेपाङ समुदायमा कृषि–आध्यात्मिक समन्वय कायम राख्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। अन्नप्राप्तिका साथ यो पर्व नयाँ वर्षको झलक पनि प्रदान गर्दछ र समुदायलाई एकताबद्ध राख्ने एक महत्वपूर्ण अवसर मानिन्छ। स्थानीय स्वास्थ्य, शिक्षा र वातावरणीय सचेतनामा पनि यस पर्वले सकारात्मक प्रभाव पार्दै आएको बताइएको छ। यस वर्षको न्वागी समारोहले बताएको प्रमुख संदेश भनेको—आफ्नो उर्वर भूमि, आफ्नो भाषाज्, आफ्नो परम्परा संरक्षण गरी मात्रै अगाडि बढ्न सकिन्छ। समुदायका सदस्यहरूले भविष्यमा पनि यो पर्वलाई सहकार्य, समानता र आपसी सम्मानका साथ निरन्तর राख्ने योजना सुनाए। नगर–गाउँका बुजुर्गहरु, युवा टोली र परिवारहरूले मिलेर आयोजना गरेको न्वागी पर्वले चेपाङ समुदायको सांस्कृतिक लेखा–जोखा पुनर्मिलन गर्ने अवसर प्रदान गर्यो। यो कार्यक्रमले स्थानीय समुदायमा सामाजिक सीप, कृषि ज्ञान र सांस्कृतिक शिक्षालाई सुरक्षित राख्ने प्रेरणा जगाएको छ।