अन्तर्राष्ट्रिय सडक सञ्जालमा जोडिँदै काँकरभिट्टा–लौकही

काँकरभिट्टा–लौकही सडक अन्तर्राष्ट्रिय सडक सञ्जालसँग जोडिँदै: पूर्वी नेपालको व्यापारिक गतिशीलताको नयाँ अध्याय झापा, नेपाल — पूर्वी नेपालको प्रमुख व्यापारिक मार्ग काँकरभिट्टा–लौकही सडकलाई अन्तर्राष्ट्रिय सडक सञ्जालसँग जोड्नेAsian Highway परियोजनाको पूर्वी खण्डमा हालसम्म ५२ प्रतिशत सडक कालोपत्र भएको छ। निर्माण सम्झौताको अवधि लगभग चार महिनामा बित्ने भए पनि काम तीव्र गतिमा अगाडि बढिरहेको बताइएको छ। यो सडक त्रि-राज्यीय सडक सञ्जालमा जोडिने, पूर्वी नेपालको व्यापारिक पहुँच वृद्धि गर्ने र अन्तर्राष्ट्रिय मार्गहरूसँग जुड्ने उद्देश्यले निर्माण भइरहेको Asian Highway परियोजनाको महत्वपूर्ण हिस्सा हो। सडक पूरा भएर चालु हुने बित्तिकै यस क्षेत्रका सीमावर्ती बजार, उद्योग सञ्चालन र आपूर्तिको समय घट्ने सम्भावना रहेको छ। स्थानीय विश्लेषकहरू अनुसार अहिले ५२ प्रतिशत पथ निर्माण पूरा भए पनि बाँकी भागमा आन्तरिक सडक, डुबान-निष्कर्षण, बन्ध बाँड्ने संरचना, वर्षा मौसममा हुने जोखिम हटाउने उपायहरू, र सुरक्षासम्बन्धी सुविधाहरुमा काम चलिरहेको छ। सडक जोड्ने मुख्य चरणमा अब बाँकी डामर काम, पुल-निर्माण र सुगम यातायातका लागि आवश्यक पूर्वाधार निर्माणमा जोड दिइएको छ। यस क्रममा प्रविधि र कच्चा पदार्थ आपूर्तिको सुनिश्चितता पनि प्रमुख चुनौतीको रुपमा देखिएको छ। यस परियोजनाको मुख्य उद्देश्य पूर्वी नेपालको आर्थिक गतिविधिमा धकिलो पूरकता ल्याउनु हो। अन्तर्राष्ट्रिय सडक सञ्जालसँग जोडिएपछि स्थानीय किसान, व्यापारी र सेवाक्षेत्रमा क्रियाशील व्यवसायीहरुबीच समय बचत हुनेछ, जसले व्यापारिक लागत घटाउने र बजार पहुँच वृद्धि गर्ने अपेक्षा राख्नुभएको छ। साथै, क्षेत्रीय रोजगार सिर्जनामा समेत यो सडकले योगदान पुर्‍याउनुपर्ने भएको बताइएको छ। सम्झौताको अवधि अहिलेको चार महिनाभित्र समाप्त हुने भएकाले अधिकारीहरूले कार्यभार शुरु गरिएको छ। यद्यपि पूर्ण निर्माण सम्पन्न हुने क्रम अझै अघि रहने सम्भावना छ र आवश्यक परे ठेक्का-अवधि थप्ने सम्भावनाहरू छलफलमा रहेको छन्। ठेगानागत सीमाहरू, मौसमी चुनौती र कुनै अनिश्चितताहरूले पनि समयरेखा प्रभावित गर्न सक्छन् भनेर विकास अधिकारीहरूले संकेत गरेका छन्। स्थानीय व्यवसायी र सर्वसाधारणले सडक निर्माणलाई गाउँ-नगर क्षेत्रका लागि ठूलो अवसरको रुपमा हेरिरहेका छन्। सडक पूरा भएपछि झापा लगायत पासो-आफ्ना बजारसम्म पहुँच सहज हुने बताइन्छ। यसले मात्र व्यापारमा सुधार ल्याउने होइन, पर्यटन प्रवाह बढ्नुका साथै आपूर्ति श्रृंखलामा पनि सुधार आउने विश्वास व्यक्त गरिएको छ। आगामी महिनाहरूमा निर्माण काम तीव्र गर्ने लक्ष्य affirmed गरिएको छ। सडक पूर्णरूपमा सञ्चालनमा आएपछि पूर्वी नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय सडक सङ्गठनसँग जोडिन पुगेको यो मार्गले आयात-निर्यातमा थप सहजता ल्याउन सक्ने उल्लेख गरिएको छ। विशेषज्ञहरूका अनुसार यसको दीर्घकालीन प्रभाव क्षेत्रीय विकास, सीमावर्ती व्यापार, यातायात सुरक्षा र आपतकालीन सेवासम्म फैलिन सक्छ।